Podstawy prawne stosowania zaworów antyskażeniowych

Podstawy prawne stosowania zaworów antyskażeniowych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z 2002 r., wraz z późniejszymi zmianami).Rozporządzenie to stosuje się przy projektowaniu i budowie nowych obiektów, ale także przy remoncie i modernizacji budynków istniejących (odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, etc.) oraz przy zmianie sposobu ich użytkowania. Ustala ono szczegółowe przepisy, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia.

Zagadnień zaworów antyskażeniowych dotyczą:

(…) Par. 113, ust. 7: Instalacja wodociągowa powinna mieć zabezpieczenia uniemożliwiające wtórne zanieczyszczenie wody, zgodnie z wymaganiami dla przepływów zwrotnych, określonymi w Polskiej Normie dotyczącej projektowania instalacji wodociągowych.
(…) Par.115, ust. 2: Za każdym zestawem wodomierza głównego od strony instalacji należy zainstalować zabezpieczenie, o którym mowa w par.113, ust. 7

Rozporządzenie odnosi się do norm projektowych dot. instalacji wodociągowych, nakazując obowiązek ich stosowania. Zgodnie z powyższym zawory antyskażeniowe muszą dziś zabezpieczać zarówno zewnętrzne sieci wodociągowe, jak i instalacje wewnętrzne.
Dodatkowo wskazano punkt za przyłączem głównym instalacji wodociągowej, jako miejsce obligatoryjnego montażu zaworu antyskażeniowego. Nie jest to jedyne miejsce, w którym tego typu zabezpieczenie musi się pojawiać, ale jako najbardziej newralgiczne zostało w ten sposób specjalnie uwypuklone.

---

Norma PN-EN 1717:2003 „Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dotyczące urządzeń zapobiegających zanieczyszczaniu przez przepływ zwrotny”.

Norma ta określa ogólne wymagania dotyczące metod i urządzeń zapobiegających zanieczyszczeniu przez przepływ zwrotny, czyli głównie zaworów anyskażeniowych. Zastąpiła ona tym samym wcześniej obowiązujący załącznik Az1 do normy PN-92/B-0706. Analizując normę PN-EN 77, należy stwierdzić, że zawartość merytoryczna jest tożsama z zapisami widniejącymi w załączniku Az. Ustanowienie oddzielnej normy podyktowane było dostosowaniem polskiego prawa do wymogów prawa Unii Europejskiej.

W szczególności norma określa m.in.:

• zjawiska (czynniki zewnętrzne, połączenia instalacji, materiały), przed którymi należy chronić instalację wodociągową;
• płyny mogące mieć kontakt z wodą do picia (Wyróżniono pięć kategorii: od kategorii (woda przeznaczona dla celów konsumpcyjnych), aż do kategorii 5 (płyny istotnie zagrażające zdrowiu człowieka). Przedstawiono również zestawienie, precyzujące dla jakich kategorii płynu zabezpieczenie danym zespołem jest zapewnione, jest zapewnione w pewnych warunkach lub nie jest zapewnione.);
• zespoły zabezpieczające (W zależności od konstrukcji technicznej, zespoły zabezpieczające zostały podzielone na rodziny, zaś te na poszczególne typy urządzeń. Każda z powstałych w ten sposób grup ma swój symbol – dwie litery (będące połączeniem oznaczenia rodziny i typu) i swoją nazwę.);
• dopuszczalne metody zabezpieczeń poprzez poszczególne zespoły zabezpieczające (Charakterystyka techniczna urządzeń zabezpieczających, należących do danej grupy, pozwala w sposób jednoznaczny określić stopień ochrony systemu wodociągowego poprzez dane urządzenie.).

---

Norma PN-EN 806-2:2005 (U) „Wymagania dotyczące wewnętrznych instalacji wodociągowych do przesyłu wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Część 2: Projektowanie.”.

Norma ta dotyczy projektowania wewnętrznych instalacji wodociągowych i dlatego jest także uwzględniona przez w/w Rozporządzenie Ministra Infrastruktury. Nakłada ona obowiązek zabezpieczania zaworami antyskażeniowymi również instalacji wewnętrznych.
Oznacza to w praktyce, że projektant musi uwzględniać nie tylko ochronę antyskażeniową wodociągu zewnętrznego, ale również zabezpieczenie poszczególnych instalacji wewnętrznych budynku i ochronę poszczególnych użytkowników instalacji wewnętrznych (np. mieszkańców między sobą).

Zatem, w zależności od typu instalacji wewnętrznej i potencjalnych zagrożeń, jakie się tam pojawiają, konieczne jest stosowanie zaworów antyskażeniowych również na odgałęzieniach indywidualnych i punktach poboru wody. Główne przyłącze wodociągowe nie jest jedynym miejscem, w którym wymagane jest stosowanie zaworu antyskażeniowego.

Norma PN-EN 806-5:2012 „Wymagania dotyczące wewnętrznych instalacji wodociągowych do przesyłu wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi  – Część 5: Działanie i konserwacja”

 Norma wprowadza obowiązek  regularnego przeglądu zaworów antyskażeniowych. Opisuje szczegółowo procedury i terminy wykonywania  tych czynności dla poszczegolnych rodzin i typów zaworów. Norma ta jest dokumentem o szczególnym znaczeniu dla administratorów budynków oraz  konserwatorów, zawiera nie tylko unormowania dotyczące zaworów antyskażeniowych ale również precyzuje wymagania dotyczące konserwacji innych elementów instalacji wodociągowych.   

---

Normy produktowe.

Normy produktowe określają zasady budowy i wymagania techniczne (zakres stosowania, wymiary, właściwości fizyko-chemiczne, hydrauliczne, mechaniczne i akustyczne) danych grup zaworów antyskażeniowych.

Najważniejsze z nich to:

• PN-EN 12729:2005: Urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniu wody do picia w wyniku przepływu zwrotnego. Izolator przepływów zwrotnych z możliwością nadzoru, z obniżoną strefą ciśnienia – Rodzina B, typ A.
• PN-EN 13959:2005 (U): Zawory zapobiegające zanieczyszczeniu wody o średnicach DN 6 do DN 250 – Rodzina E, typ A, B, C i D.
• PN-EN 14367:2005 (U): Urządzenia zabezpieczające przed przepływem zwrotnym nie regulowane ze strefą zróżnicowanego ciśnienia – Rodzina C, typ A.
• PN-EN 14451:2005 (U): Urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniu wody do picia w wyniku przepływu zwrotnego. Przerywacze próżni DN 8 do DN 80 – Rodzina D, typ A.
• PN-EN 14452:2005 (U): Urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniu wody do picia w wyniku przepływu zwrotnego. Przerywacz na przewodzie z otworem napowietrzającym i elementem ruchomym DN 10 do DN 20 – Rodzina D, typ B.
• PN-EN 14454:2005 (U): Urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniu wody do picia w wyniku przepływu zwrotnego. Izolator przepływów zwrotnych na przyłącze do węża DN 15 do DN 32 – Rodzina H, typ A.

Wszystkie w/w uregulowania są zharmonizowane z prawnymi aktami Unii Europejskiej. Szczególną uwagę należy zwrócić na wymagania dotyczące najbardziej popularnych grup zaworów antyskażeniowych, tj. PN-EN 2729 (dot. izolatorów przepływów zwrotnych rodziny BA) oraz PN-EN 3959 (dot. zaworów antyskażeniowych rodziny E – wśród których najpopularniejsze są zawory EA).