Przepływ zwrotny jako źródło zanieczyszczenia

Istnieje szereg przyczyn mogących potencjalnie spowodować zanieczyszczenie wody pitnej w instalacji. Najważniejsze z nich to:

• powrót do instalacji wody zużytej wcześniej do celów gospodarczo-bytowych bądź przemysłowych,
• zmieszanie wody pitnej z wodą pochodzącą z obcego ujęcia (nie poddawanego okresowej kontroli fizyko- chemicznej),
• oddziaływanie czynników zewnętrznych (gazy, związki chemiczne, płyny z instalacji grzewczych, ścieki, etc.), które zostają wprowadzone do instalacji świadomie lub nieświadomie,
• brak przepływu wody, powodujący nadmierną koncentrację osadów i rozwój bakterii,
• wpływ materiałów konstrukcyjnych rur i złączy oraz materiałów wykorzystywanych do konserwacji i remontów instalacji.

Jedną z głównych dróg wtórnego skażenia wody pitnej w instalacji jest przepływ zwrotny w wyniku którego następuje cofnięcie się do instalacji wody zanieczyszczonej lub nawet wprowadzenie innego czynnika o właściwościach toksycznych. Generalnie, przepływ zwrotny może wystąpić w dwóch przypadkach:

• w wyniku spadku ciśnienia w sieci wodociągowej, spowodowanego pęknięciem rurociągu lub nagłymi wahaniami ciśnienia (wł/wył urządzeń hydroforowych, duży awaryjny rozbiór wody –np. z hydnratnu p.poż., itp.),
• w wyniku przeciwciśnienia zwrotnego (ciśnienia wyższego od panującego w instalacji wodociągowej), mającego swe źródło poza instalacją wody pitnej.

W obu przypadkach skutecznym zabezpieczeniem sieci wodociągowej przed wtórnym zanieczyszczeniem są odpowiednio dobrane zabezpieczenia antyskażeniowe.

Techniczne podstawy przeciwdziałania wtórnemu zanieczyszczeniu wody pitnej przez przepływ zwrotny zostały podane przez francuskiego badacza Gerarda Montout. Opracował on podział płynów na kategorie w zależności od stopnia ich zagrożenia dla zdrowia człowieka, a następnie podał sposoby zabezpieczeń z uwzględnieniem tych kategorii. Metoda ta, zwana obecnie metodą Montout, została przyjęta jako podstawa wyboru technicznych środków ochrony przed zanieczyszczeniem wody pitnej w instalacjach wodociągowych w ustanowionej normie europejskiej PN-EN 1717.